Czy likwidacja profesjonalnych ferm to dobry kierunek?

Czy likwidacja profesjonalnych ferm to dobry kierunek?

Przełom marca i kwietnia to tradycyjny czas zwiększonej aktywności organizacji prozwierzęcych. Przykładem takiej aktywności jest najnowszy apel jednej z organizacji która zaapelowała o likwidację ferm przemysłowych.

Samo hasło nie jest niczym nowym. Porusza jednak skala półprawd i niedopowiedzeń dotyczących żywności, dobrostanu zwierząt, środowiska i klimatu, a obliczonych na emocjonalne oddziaływanie na czytelników

Aktywiści wydają się nieświadomi wzajemnych powiązań działów produkcji i dochodów rolniczych, zasad konkurencji i wpływu produkcji zwierzęcej na klimat, nawołując do cofnięcia rolnictwa o kilkadziesiąt lat. Pozwolę sobie wypunktować najważniejsze grupy argumentów.

Ekonomiczne, gdzie aktywiści chcąc likwidacji nowoczesnych dużych gospodarstw nie biorą pod uwagę ekonomicznego efektu skali. Dochody rolników zależą bowiem od skali produkcji. Wszystkie parametry techniczne charakteryzujące proces produkcji żywca (plenność, wykorzystanie pasz, ceny zbytu) przyjmują wyższe wartości wraz ze wzrostem skali produkcji. Z czego będą żyli rolnicy prowadzący ekstensywną produkcję zwierzęcą na małą skalę? Kto będzie chciał się tym zajmować, jeżeli nie otrzyma satysfakcjonującego wynagrodzenia? Czy to jest kierunek, który powinniśmy przyjąć przy rosnącej liczbie ludności na świecie?

Rolnictwo to system naczyń połączonych. Po likwidacji dużych gospodarstw w kraju, zbankrutują małe, niezdolne do konkurowania. Pozostanie nam wtedy import i uzależnienie żywnościowe od innych krajów. Aby przekierować strumień żywności do naszego kraju, będziemy musieli słono zapłacić.

Zdrowotne. My również nie zalecamy nadmiernego spożywania mięsa. Jesteśmy zwolennikami diety urozmaiconej, zbilansowanej, zawierającej wszystkie niezbędne składniki pokarmowe zarówno roślinne jak i zwierzęce. Mięso jest naturalnym składnikiem ludzkiej diety a w niektórych okresach rozwoju wręcz niezbędnym do jego prawidłowego przebiegu. Propagujemy produkcję zwierzęcą o jak najmniejszym zużyciu leków weterynaryjnych, a zapewnienie odpowiedniej bioasekuracji i dobrostanu zwierząt eliminuje konieczność stosowania antybiotyków.

Środowiskowe. Potoczne opinie o większym negatywnym wpływie dużych gospodarstw na środowisko nie mają podstaw naukowych. Badania naukowe dowodzą, że jest odwrotnie, gdyż produkcja ekstensywna wpływa na środowisko w większym stopniu niż intensywna w przeliczeniu na jednostkę produkcji. Polskie badania naukowe[1] potwierdzają, że zużycie wody w systemie przemysłowym jest niższe dla drobiu o 69%, wieprzowiny o 40%, wołowiny o 53%, baraniny o 66%, jaj o 62% niż w systemie pastwiskowym.

Wbrew twierdzeniom aktywistów prozwierzęcych zrównoważona intensyfikacja produkcji zwierzęcej może okazać się kluczem do ochrony klimatu i zapewnienia dostępu do żywności. Zmiana produkcji zwierzęcej na bardziej efektywną stanowi atrakcyjną okazję do łagodzenia skutków emisji CH4 and N2O do atmosfery. Wyliczenia naukowców wskazują, że przestawienie produkcji zwierzęcej w kierunku bardziej efektywnych systemów może doprowadzić do obniżenia światowej emisji gazów cieplarnianych o 736 milionów ton eq.CO2[2].  Wymagane jest jednak przejście od ekstensywnych systemów produkcji do bardziej efektywnych systemów powiązanych z przemysłową produkcją pasz. Produkcja mleka i wołowiny odbywa się z wykorzystaniem pasz objętościowych, których bezpośrednio nie da się wykorzystać do produkcji żywności.

W Polsce rolnictwo odpowiada za 8% emisji wszystkich gazów cieplarnianych. Produkcja roślinna stanowi niecałe 4%, a zwierzęca nieco powyżej 4% całości emitowanych gazów cieplarnianych w kraju. Produkcja zwierzęca jest źródłem emisji gazów cieplarnianych w stopniu porównywalnym z produkcją roślinną. Najniższe emisje przypadają na produkcję trzody chlewnej (0,4%) i drobiu, które paradoksalnie są najczęstszymi celami ataków aktywistów. Tymczasem największym zagrożeniem dla klimatu jest sektor energetyczny (82,9%) i transportowy, z którego wszyscy korzystamy.

Emisja (kT eq. CO2) podstawowych gazów cieplarnianych w 2018 r. (bez LULUCF)

 CO2CH4N20razem%
łącznie Polska337 70648 75322 106412 856100,0%
Sektor energetyczny316 46422 9042 719342 08782,9%
Przemysł19 6546387824 8926,0%
Rolnictwo94014 58717 58933 1178,0%
Produkcja roślinna9402415 37916 3434,0%
gleby rolne0015 36715 3673,7%
wypalanie na polach02412360,0%
Wapnowanie527005270,1%
nawozy mocznikowe413004130,1%
Produkcja zwierzęca014 5632 21116 7744,0%
fermentacja jelitowa013 059013 0593,2%
odchody zwierząt01 5052 2113 7150,9%
Produkcja trzody chlewnej09106021 5120,4%
fermentacja jelitowa044404440,1%
odchody zwierząt04666021 0680,3%

Źródło: Ministerstwo Klimatu, 2020: KRAJOWY RAPORT INWENTARYZACYJNY 2020 Inwentaryzacja gazów cieplarnianych w Polsce dla lat 1988-2018,

[1] Florek M. 2016: Funkcje i wykorzystanie wody w produkcji podstawowej i przetwórstwie żywności pochodzenia zwierzęcego. Przegląd Hodowlany nr 6, s. 7.

[2] Havlik i in. 2014: Climate change mitigation through livestock system transitions. https://www.pnas.org/content/111/10/3709

Źródło: KZP – PTCH

Udostępnij artykuł